Dinsdag 8 september 2009 - REGIOAVOND Briefing: Nederland en Raketverdediging: LtKol Rob Hagoort

Overste Hagoort is afkomstig uit de wereld van de Geleide Wapens hij heeft na een tijd werkzaam geweest te zijn in Duitsland diverse staffuncties bekleed in Den Haag bij de voormalige Lucht- en Landmachtstaf en bij het Commando Luchtstrijdkrachten. Hij is beleidsmatig betrokken geweest bij diverse projecten en w.o. de aanschaf van de PATRIOT PAC3 raket, het initiatiedocument vervanging F-16 en het opstellen van doctrines voor luchtmobiel optreden. Meer recent heeft hij de functie hoofd sectie Luchtverdediging bij CLSK bekleed. Sinds een jaar is hij werkzaam in het JAPCC (Joint Air Power Competence Centre - www.japcc.de) dat gevestigd is op een prachtige, ook voor conferenties uitermate geschikte locatie in de von-Seydlitz-Kaserne in Kalkar. Het JAPCC is de militaire Denktank dat adviseert op Air Power gerelateerde onderwerpen. Overste Hagoort is met name betrokken bij Air Defence, en als zodanig geeft hij in Deelen een briefing over raketverdediging.

Het onderwerp raketverdediging is in Nederland altijd onderbelicht geweest. Luchtverdediging wordt vaak toch eerder geassocieerd met vliegtuigen. Toch is het onderdeel geleide wapens binnen de Nederlandse strijdkrachten een niet klein of onbelangrijk onderdeel geweest. In de Koude Oorlog zijn op het hoogtepunt toch altijd nog zo´n 10.000 manschappen in West Duitsland werkzaam geweest op de  vijf Groepen  Geleide Wapens.
Internationaal gezien is er voor het onderwerp raketverdediging momenteel grote politieke belangstelling omdat de laatste tijd de dreiging door de verspreiding van raket technologie groter wordt. Door bepaalde landen ontwikkelde ballistische raketten kunnen steeds grotere afstanden overbruggen ook intercontinentaal en ook de technologie van kruisvluchtwapens neemt zienderogen toe. Op dit gebied en vooral op het gebied van Ballistische Raketten gebeurt er, zoals verderop besproken zal worden, heel veel in landen als Noord-Korea, , Iran, India en Pakistan.

GESCHIEDENIS

Bekende raketverdedigingsoperatie uit WOII is ook de gealieerde Operation Crossbow, waarbij men luchtaanvallen uitvoerde op de fabrieksterreinen in Peenemünde, waar de V1´s en later de V2’s werden gebouwd en getest.

WAT IS DE DREIGING
In de Tweede Wereldoorlog was de dreiging van raketten eigenlijk maar marginaal en had meer een psychologisch effect als men het vergelijkt met de grootschalige oppervlaktebombardementen uit die dagen. Natuurlijk zijn er slachtoffers gevallen (Londen, Antwerpen), maar hoe erg ook, relatief weinig.
Tegenwoordig is de dreiging veel groter ook nu de raketten steeds beter met zogenaamde massavernietigingswapens kunnen worden uitgerust. Raketverdediging heeft door de dreiging van grote aantallen burger slachtoffers daarmee aan belang gewonnen en een strategische lading gekregen. Ook tijdens de eerste Golfoorlog werd het strategisch belang van raketverdediging duidelijk. De inzet van Nederlandse Patriotsquadrons hielp mee Israël en Turkije te beschermen tegen de dreiging door Skudraketten. Ook hierdoor kon een mogelijke escallatie van de oorlog worden voorkomen.

 

THEORIE
Voor een gedetailleerder begrip gaf overste Hagoort een kleine theoretisch toelichting.

Er zijn vijf soorten raketten te onderscheiden.
1.    short range ballistische raketten        (tot 1000 km)
2.    medium range ballistische raketten        (1000-3000 km)
3.    intermediate ballistische raketten        (3000-5000 km)
4.    intercontinentaal ballistische raketten    (meer dan 5000 km)
5.    submarine launched ballistische raketten

De ladingen kunnen zijn:
1.    conventioneel
2.    gericht op massavernietiging (chemisch, biologisch)
3.    nucleair

Het is wel begrijpelijk dat raketverdediging een zeer complex iets is waar een heleboel zaken feilloos simultaan  moeten samenwerken. En dan ook nog heel snel omdat de reactieperiode bij ballistische raketten heel kort is. Met behulp van spacebased en landbased warning systems wordt de ballistische baan berekend. Over de hele wereld zijn radarposten ingericht onder andere ook op voormalige booreilanden in de zee.


NEDERLAND EN RAKETVERDEDIGING
Zoals hierboven al vermeld is raketverdediging bij het grote publiek nagenoeg onbekend. Dit ondanks het feit dat Nederland van begin af aan voorloper is geweest op het gebied van raketverdediging.  Dat is begonnen met de verdediging tegen de V1´s en V2´s in Groot Britannië.
Patriot eenheden van de luchtmacht die in de eerste Golfoorlog in Turkije en Israël en in de tweede Golfoorlog in Turkije werden ingezet hebben een expertise opgebouwd die een basis is geworden die nu wereldwijd wordt toegepast. In veel programma´s wereldwijd zijn vooral luchtmachters betrokken. Internationaal ingebed levert Nederland een bijdrage in het NAVO systeem van bescherming van ontplooide militaire eenheden, maar ook van industriële en bevolkingscentra. Samen met de Verenigde Staten en Duitsland behoort Nederland tot de hoofdspelers op het gebied van raketverdediging.
De raketverdediging hoort niet alleen binnen de KLu, maar ook binnen de Marine en de Landmacht ter bescherming van hun eigen boten en troepen, ingezet (cruise missiles, artillerie, mortieren, enz)

Op de luchtmachtbasis de Peel worden de verschillende systemen uitgetest. Dit terrein is uitermate geschikt voor het testen en oefenen met luchtverdedigingssystemen maar ook de infrastructuur daar is excellent voor het uittesten van datalinks (breedband en tactisch). Ook de luchtverdediging van de Koninklijke Landmacht is nu op De Peel gestationeerd. Ook organisaties als TNO, Thales en NLR spelen bij de Nederlandse kennisopbouw over raketverdediging een rol.
Ook in de toekomst zal raketverdediging binnen de luchtmacht belangrijk blijven. De faciliteiten van AOCS Nieuw Milligen, de F16’s, de JSF, de UAS systemen, de PATRIOT systemen en natuurlijk de kennis van het luchtmachtpersoneel zullen er zorg voor dragen dat Nederland op het gebied van raketverdediging een toonaangevend land zal blijven.


FILM
Tot slot werd door overste Hagoort een film vertoond die op zeer indringende wijze de samenwerking van de verschillende onderdelen van raketverdediging inzichtelijk maakte.

Op het einde van deze indrukwekkende briefing bedankte voorzitter Ribbink overste Hagoort hartelijk voor de inzichten die hij ons met zijn lezing gegeven heeft en overhandigde hem als blijk van onze erkenning een envelop met inhoud.

 

Jan van Gent

(Tekst en foto´s)