dinsdag 22 september 2009 - regioavond briefing: het gevaar van Bogus Parts in de Luchtvaart: John Davidson

John Davidson is consultant in de Civiele en Militaire Luchtvaart en houdt zich met name bezig met de kwaliteit en Luchtvaartwetgeving. In het verleden heeft hij zijn sporen verdiend bij KLM, Transavia, e.d., heeft zich bezig gehouden met vliegtuigonderhoud en Quality assurance en heeft samengewerkt met Luchtvaartautoriteiten als IVW, JAA, EASA, FAA. Momenteel is hij werkzaam bij de Militaire Luchtvaartautoriteit (MLA) bij defensie. In de civiele luchtvaart bestond al zo’n luchtvaartautoriteit.

MALAFIDE PRODUCTEN - EEN BEDREIGING

Waar gaat het om? Er is in de wereld een overschot aan vliegtuigonderdelen, waarbij de vraag is of die onderdelen gecertificeerd zijn, of de certificaties, of de onderdelen vervalst zijn, of de onderdelen uit diefstal afkomstig zijn. Ongecertificeerde of valse onderdelen kunnen als nieuw verkocht worden en meestal ter goeder trouw in vliegtuigen ingebouwd worden.

De term bogus parts varieert van onderdelen die weliswaar op een juiste wijze werden geproduceerd, maar die de verplichte documentatie ontberen tot defecte of bewust nagemaakte onderdelen.

Na juridisch geharrewar in de Verenigde Staten mag er daar niet meer gesproken worden over bogus parts, maar over Suspected Unapproved Parts (SUP). De Amerikaanse wetgever is nauwelijks bij machte hier tegen op te treden, en kan weinig anders doen dan klanten waarschuwen. Dit is een handig lek voor de verstrekking van bogus parts. De koper is verantwoordelijk.

Het is een vast gegeven, dat veel kritische onderdelen een beperkte levensduur hebben en op een gegeven moment “timed out” zijn. Wanneer deze onderdelen niet direct worden vernietigd kunnen deze weer in omloop gebracht worden. Davidson laat een aantal voorbeelden van websites zien waar die SUPs gewoon worden aangeboden. Via internet worden die delen vaak aangeboden tegen verdacht lage prijzen.

Tot wat voor gevolgen dit kan leiden bewijzen talloze voorbeelden. In 1986 stort in New York een helikopter neer - oorzaak: namaakbouten bij de rotorbladen. In 1987 worden 56 fuel flow actuators nagemaakt en verkocht aan de US Air Force. Ook in 1987 maakt een DC-10 van Nigeria Airways tijdens touch-and-go’s een runway overrun. Motoronderdelen, avionica en andere componenten werden later overal aangeboden. Heel wrang was het ongeluk met een American Airlines B-757 die in 1996 in Colombia neerstortte. Terwijl men nog bezig was met de slachtoffers werd de kist uitgeslacht. Deze, door drugskartels, buitgemaakte onderdelen werden in Miami weer te koop aangeboden.

In de Verenigde Staten worden ieder jaar zo’n 26 miljoen onderdelen in vliegtuigen ingebouwd, waarvan men berekend heeft dat het hierbij in een half miljoen gevallen om bogus parts gaat! Tussen 1973 en 1993 vonden in de Verenigde Staten 166 incidenten met vliegtuigen plaats als gevolg van het gebruik van bogus parts. Maar de handel is lucratief: verschillende drugskartels hebben hun handel omgezet van handel in cocaïne naar handel in bogus parts. Dit levert meer geld en minder gevaar op.

Heel veel vliegtuigmaatschappijen die hun vliegtuigen niet meer kunnen financieren besluiten om hun toestellen op te slaan, ergens te parkeren. Omdat de losse onderdelen van een vliegtuig samen veel meer waard zijn dan het vliegtuig als geheel worden deze vliegtuigen dan gekannibaliseerd, en de  onderdelen weer op de markt gebracht. Een in de autohandel veel gebruikte methode, maar in de luchtvaart in veel gevallen een fatale.

Een schrijnend voorbeeld is de distributie van foutieve bouten voor motoren. Ruim 24.000 werden gebruikt hetgeen kan beteken dat een 400 motoren hiermee gevaar lopen!

NEDERLAND

Ook de Klu heeft natuurlijk ook last van bogus parts. Een bekende MLA slogan is: Mission first - Safety always. Maar dat laatste is niet gewaarborgd wanneer onderdelen niet meer legitiem zijn. Toch blijkt 95% van de onderdelen betrouwbaar. De Militaire Luchtvaartautoriteit (MLA) tracht een oogje in het zeil te houden. Uit recente onderzoeken blijkt dat de Amerikaanse luchtmacht is vergiftigd door bogus parts. Men zou kunnen stellen dat het probleem voor 90% een Amerikaans probleem is.

Ook de Nederlandse luchtvaartmaatschappijen onderzoeken hun eigen magazijnbestanden constant op bogus parts. De onderdelen glippen natuurlijk langzaam de magazijnen in.

Er zijn een soort 10 geboden ontwikkeld om de gevaren te ontlopen. Belangrijk is dat men zijn leveranciers kent, bezoek de distributeurs en kijk of ze de onderdelen kunnen en feitelijk testen. Check of de distributeurs ook de nodige lidmaatschappen en certificaties hebben. Koop nooit van onbekende bronnen. Klopt het ook wat men koopt.

NAAR AANLEIDING VAN VRAGEN

Hoe komt men aan onderdelen voor oude vliegtuigen waarvan de productie al lang gestopt is. Veel noodzakelijke onderdelen zijn ooit opgekocht door particulieren, die nu hun onderdelen weer te koop aanbieden. Maar zijn ze nog goed of moeten ze opnieuw geproduceerd of getest worden en zijn ze dan wel gecertificeerd. De SKHV heeft in dit geval een grote verantwoordelijkheid voor de historische vliegtuigen.

Voorzitter Herman Ribbink dankt de heer Davidson voor zijn uiterst inzichtgevende verhaal over dit voor de luchtvaart zeer gevaarlijke onderwerp.

(Jan van Gent)